چرا گوشی سریع داغ میکند و راهکار چیست؟
چرا گوشی سریع داغ میکند و راهکار چیست؟
یکی از دغدغههای اصلی کاربران گوشیهای هوشمند، پدیده داغ شدن گوشی است که میتواند نگرانیهای زیادی را به همراه داشته باشد. تقریباً تمامی ما حداقل یک بار تجربه گرم شدن بیش از حد گوشی خود را داشتهایم. این گرما میتواند از قسمتهای مختلفی مانند نمایشگر، باتری، یا پردازنده سرچشمه بگیرد. مایع الکترولیت داخل باتری، که مسئول شارژ و دشارژ الکتریسیته است، یکی از منابع اصلی تولید حرارت در گوشی محسوب میشود. علاوه بر این، پردازنده مرکزی (CPU)، واحد پردازش گرافیکی (GPU)، و نمایشگر نیز هر یک به سهم خود گرمای قابل توجهی تولید میکنند. در ادامه به بررسی جامع و مفصل دلایل داغ شدن موبایل و ارائه راهکارهای مؤثر برای جلوگیری و مدیریت آن میپردازیم.
چرا گوشی سریع داغ میکند و راهکار چیست؟
درک دمای نرمال و بحرانی گوشی: چه زمانی باید نگران شد؟
قبل از هرگونه اقدام، لازم است با مفهوم دمای نرمال و بحرانی گوشی آشنا شویم. اغلب شرکتهای سازنده، محدوده دمای مجاز برای استفاده از محصولات خود را مشخص میکنند. به عنوان مثال، اپل توصیه میکند که آیفونها در دمای صفر تا 35 درجه سانتیگراد استفاده شوند (دمای نرمال) و دمای دستگاه بین منفی 20 تا 45 درجه سانتیگراد نگه داشته شود (دمای مجاز). دمای کمتر یا بیشتر از این محدوده میتواند به گوشی آسیب برساند. تقریباً همین بازههای دمایی برای اکثر گوشیهای هوشمند امروزی نیز صدق میکند.
اگر گوشی شما در حالت عادی تا 35 درجه گرم میشود و در هنگام اجرای بازیهای سنگین یا چندین برنامه به طور همزمان به 45 درجه میرسد، جای نگرانی چندانی نیست. اما اگر دمای موبایل شما به طور مکرر و بدون دلیل مشخص از 45 درجه بالاتر میرود، حتماً باید به دنبال علت داغ شدن گوشی و رفع آن باشید. توجه داشته باشید که گرم شدن جزئی گوشی در بسیاری از مواقع طبیعی است؛ به هر حال، یک دستگاه الکترونیکی به دلیل جریان الکتریسیته گرما تولید میکند. اما داغ شدن بیش از حد موبایل که منجر به کاهش عملکرد یا حتی آسیبهای طولانیمدت میشود، نیازمند توجه جدی است.
چگونه دمای گوشی را اندازهگیری کنیم؟
بهترین راه برای اندازهگیری دقیق دمای موبایل، استفاده از اپلیکیشنهای تخصصی است. برنامههای دماسنج زیادی در پلی استور (برای اندروید) و اپ استور (برای آیفون) موجود هستند که میتوانند درجه حرارت گوشی شما را نمایش دهند. به عنوان مثال، برای گوشیهای اندرویدی (شامل سامسونگ، شیائومی، نوکیا، گوگل، سونی، هواوی و غیره)، میتوانید برنامههایی مانند AIDA64 یا CPU Monitor را از گوگل پلی دانلود کنید. این برنامهها علاوه بر نمایش دما، اطلاعات مفید دیگری در مورد وضعیت سختافزاری گوشی نیز در اختیار شما قرار میدهند.
برای کاربران آیفون، کافی است به بخش تنظیمات (Settings) رفته و روی گزینه “Battery Health” کلیک کنید. در صورتی که دمای باتری بیش از حد مجاز باشد، معمولاً یک هشدار مشاهده خواهید کرد. بنابراین، قبل از انجام هر کاری برای خنک کردن گوشی، ابتدا از طریق این ابزارها مطمئن شوید که گوشی شما واقعاً داغ کرده یا فقط کمی گرم شده است. اگر دمای گوشی از محدوده مجاز بالاتر نرفته است، نیازی به نگرانی و اقدامات خاصی نیست.
دلایل نرمافزاری داغ شدن گوشی: از برنامههای پرمصرف تا بدافزارها
عمدهترین دلایل داغ کردن موبایل ریشه در مشکلات نرمافزاری دارند که هم شایعترند و هم رفع آنها معمولاً کمریسکتر و کمهزینهتر است. اگر با هشدار “Overheating” (گرمای بیش از حد) در گوشی خود مواجه شدهاید، به احتمال زیاد باید به دنبال مشکلات نرمافزاری باشید.
برنامهها و بازیهای سنگین: فشار بر پردازنده و باتری
یکی از شایعترین دلایل داغ شدن گوشی، استفاده طولانیمدت از برنامهها و بازیهای سنگین است. بازیهای گرافیکی بالا، چه نصبی و چه آنلاین، نیاز به پردازشگر مرکزی (CPU) و واحد پردازش گرافیکی (GPU) بالایی دارند و مصرف باتری را به شدت افزایش میدهند. در حین کار با این برنامهها و بازیها، ممکن است در قسمت صفحه نمایش، باتری و CPU گرمای زیادی احساس کنید. اپلیکیشنهایی مانند واتساپ، اینستاگرام، تلگرام، یوتیوب، اسپاتیفای و بازیهایی مانند PUBG و Call of Duty، از جمله برنامههای پرمصرفی هستند که میتوانند منجر به داغ شدن تلفن همراه شوند.
علاوه بر این، در گوشیهای اندرویدی، نصب و حذف مکرر برنامهها نیز میتواند باعث ایجاد فایلهای زائد، تداخل در عملکرد سیستم و در نتیجه افزایش مصرف منابع و دمای گوشی شود. برخی نسخههای اولیه بازیها و اپلیکیشنها نیز ممکن است دارای مشکلات فنی باشند که منجر به مصرف بیش از حد منابع و داغ شدن باتری شوند. در این موارد، حتماً به سراغ بهروزرسانی برنامهها از طریق فروشگاههای معتبر بروید تا باگهای موجود رفع شوند. اگر بهروزرسانی در دسترس نبود، بهتر است استفاده از آن برنامه را به حداقل برسانید یا آن را حذف کنید.
تنظیمات نادرست گوشی: بهینهسازی برای کاهش دما
گاهی اوقات، مشکل داغ کردن گوشی به تنظیمات نادرست دستگاه شما بازمیگردد. افزایش روشنایی صفحه نمایش به حداکثر، استفاده از والپیپرهای متحرک، ویجتهای متعدد در صفحه اصلی، و روشن بودن امکانات غیرضروری مانند GPS، بلوتوث و وایفای در زمانی که نیازی به آنها نیست، همگی به افزایش درجه حرارت گوشی کمک میکنند. با بهینهسازی این تنظیمات میتوانید دمای موبایل را به حد نرمال برسانید. کاهش روشنایی صفحه، غیرفعال کردن همگامسازی خودکار (Auto-Sync) برای برخی برنامهها و بستن برنامههایی که در پسزمینه فعال هستند و نیازی به آنها ندارید، گامهای مؤثری در این راستا هستند.
بهروزرسانیهای نامناسب یا قدیمی: اهمیت آپدیت منظم
یکی از اهداف اصلی بهروزرسانی سیستم عامل و برنامههای موبایل، رفع باگها، بهبود عملکرد و کاهش مصرف انرژی است. اگر داغ شدن گوشی برای شما آزاردهنده شده است، مطمئن شوید که تمامی برنامهها و سیستم عامل گوشی شما بهروز هستند. گاهی اوقات، یک باگ در نسخه قدیمی نرمافزار میتواند باعث مصرف غیرضروری منابع و داغ شدن موبایل شود. البته، در موارد نادری نیز ممکن است پس از یک بهروزرسانی خاص، گوشی شروع به داغ کردن کند. در چنین شرایطی، معمولاً باید منتظر بهروزرسانیهای بعدی باشید که مشکل را رفع کنند یا در صورت امکان به نسخه قبلی بازگردید.
دلایل سختافزاری داغ شدن گوشی: از باتری تا تراشه
خرابی رم و سی پی یو: قلب تپنده داغ
در میان مدلهای مختلف گوشی، برخی مدلها به دلیل کیفیت پایین یا نقص در ساخت تراشههای ROM، RAM یا CPU، بیشتر مستعد داغ شدن هستند. اگر گوشی شما در هر نوع استفاده، چه سبک و چه سنگین، به طور مداوم داغ میکند و حرارت آن آزاردهنده است، احتمال زیادی وجود دارد که قطعات IC (مدارهای مجتمع) موبایل شما نیاز به تعویض داشته باشند. این مشکل به خصوص در گوشیهای میانرده بیشتر دیده میشود.
باتری فاسد و شارژ کردن غیراصولی: منبع اصلی گرما
اگر گوشی خود را برای مدت طولانی در شارژ نگه دارید یا از شارژرهای بیکیفیت و غیراصلی استفاده کنید، باتری شما به سرعت فاسد میشود و در نتیجه گوشی به سرعت داغ میکند. لوازم جانبی فیک و بیکیفیت به مرور زمان به گوشی آسیب میزنند. برای جلوگیری از این مشکل، استفاده از شارژر اصلی و باتری اورجینال برای گوشی شما حیاتی است. به خصوص برای گوشیهای گرانقیمت مانند آیفون، سامسونگ، شیائومی و هواوی، همیشه از لوازم جانبی اصلی و تأیید شده استفاده کنید.
داغ شدن گوشی در حین شارژ شدن تا حدی طبیعی است، زیرا جریان ولتاژ بالایی به باتری منتقل میشود. گوشیهای جدیدتر با قابلیت شارژ سریع، ولتاژهای بالاتری را عبور میدهند که میتواند این گرما را تشدید کند. با این حال، اگر گوشی بیش از حد داغ میشود، ممکن است نشاندهنده خرابی باتری، کابل شارژ بیکیفیت یا اشکال در درگاه اتصال شارژر باشد. از استفاده از گوشی در حین شارژ خودداری کنید و هرگز آن را در حالت 100% شارژ برای مدت طولانی رها نکنید. شارژ گوشی در بازه 20 تا 80 درصد به حفظ سلامت باتری و جلوگیری از داغ شدن آن کمک میکند.
مشکلات صفحه نمایش: مصرف انرژی بالا
بخش زیادی از باتری صرف تأمین انرژی نور نمایشگر (LCD یا LED) میشود. وقتی صفحه نمایش گوشی و مدارهای الکترونیکی درون آن آسیب میبینند، اختلال در جریان الکتریسیته گرمای بیشتری تولید میکند. در این مواقع، بهترین کار تعویض نمایشگر گوشی است. همچنین، روشن بودن طولانیمدت صفحه نمایش، به خصوص هنگام تماشای ویدئو یا اینترنتگردی با نور زیاد، میتواند باعث داغ شدن موبایل شود.
خرابی مدار آنتن و شبکه: تلاش برای اتصال
مختل شدن عملکرد مدار شبکه یکی دیگر از دلایل گرم شدن بیش از حد گوشی موبایل است. مدار شبکه با یک سیم یا فلت به مدار آنتن متصل میشود. آسیب دیدن هر یک از این قسمتها، مخصوصاً در گوشیهای جدید که از حالت LTE پشتیبانی میکنند، انرژی مصرفی را برای جستجوی آنتن و شبکه اطراف هدر میدهد و دستگاه داغ میشود. برای تشخیص این عیب، کافی است گوشی را در حالت هواپیما قرار دهید. اگر تلفن هوشمند شما خنکتر شد، لازم است برای تعمیر مدار آنتن و شبکه اقدام کنید.
سایر عوامل محیطی و نحوه استفاده که به داغ شدن گوشی منجر میشوند
قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید یا منابع حرارتی
اگر در یک روز گرم تابستان گوشی خود را زیر نور مستقیم خورشید یا روی داشبورد ماشین بگذارید، دمای آن به شدت بالا میرود. این داغ شدن ها، گاهی خطر انفجار و آتشسوزی نیز به همراه دارند. در سایر روزهای گرم سال نیز سعی کنید گوشی را در مکانهای خنک نگه دارید. قرار دادن گوشی نزدیک بخاری، روی داشبورد خودرو، کنار پنجره و فضاهای آزاد، مکانهای مناسبی برای قرار دادن گوشی نیستند.
2. استفاده از قاب محافظ ضخیم: مانعی برای دفع گرما
کاربران گوشیهای هوشمند برای حفاظت از دستگاههای خود در برابر ضربه، اغلب از محافظهای صفحه و قابها استفاده میکنند. اما به این موضوع توجه نمیکنند که با این کار، مانع از دفع گرمای گوشی خود میشوند. گوشی موبایل همانند سایر دستگاههای الکترونیکی، برای انجام عملیات خود به انرژی نیاز دارد و استفاده از این انرژی منجر به تولید گرما میشود. اکثر گوشیهای هوشمند حرارت تولید شده را از طریق بدنه و حفرههایی که دارند دفع میکنند. از این رو، استفاده از قابهای ضخیم و لایههای محافظ میتواند دفع حرارت را کمی سختتر کند و به داغ شدن گوشی منجر شود. در صورت امکان، از قابهای نازک و ظریفتر استفاده کنید یا در هنگام استفادههای سنگین، قاب را از گوشی جدا کنید.
راهکارهای عملی برای خنک کردن و جلوگیری از داغ شدن گوشی
تنظیمات و مدیریت نرمافزارها:
- کاهش روشنایی صفحه: روشنایی صفحه نمایش را به میزان لازم تنظیم کنید. نور زیاد نمایشگر، مصرف باتری را افزایش داده و منجر به داغ شدن گوشی میشود.
- بستن برنامههای پسزمینه: برنامههایی مانند واتساپ، اینستاگرام، فیسبوک و توییتر که دائماً در پسزمینه اجرا میشوند تا محتوای خود را بهروز نگه دارند، تأثیر بسزایی در پردازش CPU و RAM دارند که این امر نیز موجب افزایش دما میشود. برنامههای در حال اجرا در پسزمینه را که نیازی به آنها ندارید، غیرفعال کنید.
- غیرفعال کردن امکانات غیرضروری: بلوتوث، وایفای، GPS و دادههای تلفن همراه را در صورت عدم نیاز خاموش کنید.
- استفاده از حالت ذخیره باتری (Power Saver): این حالت با محدود کردن فعالیتهای پسزمینه و کاهش عملکرد پردازنده، به خنک شدن گوشی کمک میکند.
- بهروزرسانی منظم: همواره سیستم عامل و برنامههای گوشی خود را به آخرین نسخه موجود بهروزرسانی کنید تا از رفع باگها و بهبود عملکرد اطمینان حاصل شود.
- پاکسازی حافظه: فایلهای اضافی و کش برنامهها را به طور منظم پاک کنید تا فضای ذخیرهسازی آزاد شود و فشار روی CPU کاهش یابد. میتوانید از نرمافزارهای Junk Cleaner نیز استفاده کنید.
- نصب آنتیویروس: برای مقابله با بدافزارها و ویروسها که میتوانند باعث داغ شدن گوشی شوند، یک آنتیویروس معتبر نصب کنید.
مراقبت از گوشی، افزایش طول عمر
داغ شدن گوشی یک امر طبیعی است، چرا که در این جعبه جادویی کوچک، یک تراشه قدرتمند در حال انجام پردازشهای سنگین است و طبیعتاً گرمای قابل توجهی را تولید میکند. با این حال، داغ شدن بیش از حد موبایل نشانهای از یک مشکل است که نباید نادیده گرفته شود. اگر گوشی شما دائماً داغ است و استفاده بسیار سنگینی از آن دارید، این دمای بالا در درازمدت هم باعث خرابی باتری و کاهش بازدهی آن میشود و هم میتواند تراشه و به خصوص عملکرد نمایشگر را تحت تأثیر قرار دهد. دمای زیاد برای مدت طولانی میتواند باعث ایجاد لکههای زرد رنگ روی نمایشگر گوشی نیز شود.
برای خرید انواع لوازم جانبی گوشی شامل قاب و گلس محافظ، و همچنین کابل و باتری اورجینال گوشیهای هوشمند برندهای مختلف، میتوانید به فروشگاه اینترنتی ایران دیجی مال مراجعه کنید. این فروشگاه با ارائه محصولات با کیفیت و اصلی، به شما کمک میکند تا از گوشی خود در برابر آسیبها محافظت کرده و عملکرد بهینه آن را تضمین کنید.